Dauti; Serbest ticaret bölgeleriyle ülkenin her yerini kalkındırmayı hedefliyoruz.

Dauti; Serbest ticaret bölgeleriyle ülkenin her yerini kalkındırmayı hedefliyoruz.

Hükümet görev süresinde henüz 1 yılı geride bırakmışken, Başbakan Zaev kabinede revizyon yaptı.

Bakanlar Kurulu’nun yeni yapısında, PDŞ’nin de Hükümet’e katıldığı görüldü. Dış yatırımlardan sorumlu Devlet Bakanlığı görevine Bardül Dauti getirildi. Geçmişinde akademisyenlik olan Dauti’nin güçlü bir ekonomik altyapıya sahip olduğu biliniyor.

Dr. Bardül Dauti, Güney-Doğu Üniversitesi Ekonomi Fakültesi Maliye Bölümü’nden 2005 yılında mezun olmuş. 2007 yılında İngiltere Staffordshire Üniversitesi’nde ekonomi dalında master eğitimini bitiren Dauti, doktora çalışmalarını ise Slovenya’nın Başkentindeki Lübyana Üniversitesi Ekonomi Fakültesinde yapmış.

Bardül Dauti aktif politikaya geçmeden önce son olarak Kalkandelen Devlet Üniversitesi Ekonomi Fakültesi’nde makro ekonomi dersleri veriyordu. Son gelişmelerin ardından Makedonya’nın NATO üyeliğinin oldukça yüksek bir ihtimal haline gelmesi, özellikle yabancı yatırımcı konusunda beklentileri yükseltti. Dr. Bardül Dauti, ZAMAN’a verdiği özel röportajda, Hükümetin ülkeye daha fazla yabancı yatırım çekmek için izleyeceği stratejileri anlattı.

Ekonomik gelişmişlik ülkenin en büyük problemlerinden birisi olmaya devam ediyor. Bu gidişat sizce nasıl değişir?

Ekonomik gelişmenin yolu, gelişmiş ya da gelişmekte olan diğer ülkelerde olduğu gibi özel sektörden ve özel sektördeki çalışanların dinamizminden geçmektedir. Çünkü kamu kurumlarında esasen bir üretkenliği olmayan oldukça fazla miktarda çalışan bulunmaktadır. Nitekim ülkenin AB’ye entegre olmasının şartlardan birisi de devlet kadrolarındaki çalışan sayısının azaltılmasıdır. AB standartlarına göre bir ülkedeki çalışan sayısının en fazla % 1’i devlet kurumlarında çalışıyor olmalıdır. Dolayısıyla her bakımdan kalkınmanın lokomotifi özel sektör olmalıdır. Yapılan çalışmalara ve analizlere göre AB ülkelerinde % 60 oranıyla en fazla pay özel sektöre aittir.

İlgili yasa dış yatırımları teşvik için nasıl bir destek öngörüyor?

Bu yasa, merkezi kayıt sicilinde ve ticari şirketler sicilinde kayıtlı olan tüm ticari kuruluşlara devlet yardımı yapılmasını öngörmektedir. Şu anki yasaya göre 1 milyon avro ve üzerinde yatırım yapan şirketler, söz konusu destekleri alabiliyorlar. Büyümekte olan, faaliyetiyle ekonomik gelişmişliği tetikleyen şirketlere bir kaç başlık halinde destek verilebilmektedir. Bunları şöyle sıralayabiliriz;

  1. Serbest Bölgelere yatırım yapmak için gelen yabancı şirketlerin, yerli şirketlerle işbirliği anlaşması yapmalarını teşvik etme.
  2. Yurtiçinde ve yurtdışında yeni müşteriler bulabilme potansiyeline sahip şirketlerin pazarlama ve tanıtım faaliyetlerini destekleme.
  3. Yerel şirketlerin ürettikleri ürünleri, dış ticaret firmaları yardımıyla uluslararası pazarlara sunabilme.

Biz bütün bu teşvikleri yaparken iç yatırım şirketleriyle dış yatırım şirketlerine aynı şekilde muamelede bulunmayı düşünüyoruz. Yerli şirketlere tanıdığımız vergi kolaylıkları ile onları da yatırım yapmaları noktasında teşvik etmeye de önem veriyoruz. İç ve dış yatırımların boyutunu, büyüklüğünü, şartlarını, metodlarını ve prosedürlerini düzenleyen yasa, hükümetin ve PDŞ’nin ekonomi programı ile birebir örtüşmektedir.

Size göre, dış yatırımlar için en uygun sektör hangisidir?

Devlet İstatistik Kurumunun en son verdiği istatistiklere göre, ekonomik aktivitelerin en canlı olduğu sektörler, toptan ve perakende ticaret sektörüdür. Bu sektörlerdeki üretimler, aynı zamanda toplam brüt üretimin yaklaşık % 20’sini teşkil etmektedir. Bu iki sektördeki büyüme hızının, sanayi ve kamu sektörüne kıyasla çok daha yüksek olduğunu görüyoruz. Teorik olarak, refah sağlayan üretken sektörler öncelikli olarak desteklenmeli ve bu şekilde enflasyonun da önüne geçilmelidir.

Geçmiş iktidarın teşvikleri dağıtırken, bölgeler bazında yeterince adil olmadığı yönünde şikayetler var. Bu konuda neler söylemek istersiniz?

Bu durumun değişeceğine inanıyorum. Hayat standartlarını yükseltmeye matuf devlet yatırımları olan; sağlık, eğitim, kültür ve spor gibi alanlardaki yatırımlar, Makedonya’nın bütün bölgelerine orantılı olarak dağıtılmalıdır. Fakirlik sınırındaki tüm sınıfların hayat standartlarını yükseltebilmek için Hükümetin gelişmemiş bölgelerde yapmakta olduğu harcamaların oranın % 1’den % 3’e çıkarılmalıdır. Bu strateji uygulandığı takdirde Makedonya’da değişik toplum kesimleri arasında gelir daha adaletli şekilde dağıtılmış, gelir dengesizliği ortadan kalkacaktır. Üstelik bu durumda ülkenin GİNİ (Gelir dağılımının ne kadar adil olduğunu gösteren oran ) endeksindeki yeri düzelecek. Ülkemizde milli gelirin daha fazla toplandığı yerlere, daha az kamu harcaması yapıldığını görüyoruz. Bu çarpık bir durum. Ama bölge ülkeleri bu bakımdan Makedonya’dan daha iyi durumdalar. 2017 ile 2018 yıllarında bu endekste, yani gelir dağılımındaki adalette iyileşme gözükmektedir. Az gelişmiş ya da gelişmekte olan ekonomilerin yurtdışından çekeceği yatırımlar çok önemlidir. Makedonya da bu kategoride bir ülkedir. Bundan dolayı dış yatırım çekebilmek için uyguladığımız teşvikler ve serbest ticaret bölgeleri kurmuş olmamız, ülke için çok büyük önem arz etmektedir. Serbest ticaret bölgelerini ülkenin değişik bölgelerine kuruyoruz, böylece ülkenin her yerini kalkındırmayı hedefliyoruz.

Serbest ticari bölgeleri ülke ekonomisi için tam olarak nasıl bir rol oynamaktadır?

Makedonya Cumhuriyeti’nde dış yatırımların profili ve evrimi değişik safhalardan geçmiştir. Makedonya Cumhuriyeti’nde yatırım yapmak yüksek bir kâr potansiyeli sunmaktadır. Son yıllarda yatırım iklimini iyileştirmek adına bir dizi reform yapılmıştır. Serbest bölgelerde de yatırımcılara büyük kolaylık sunulmaktadır. Serbest ticaret bölgelerine yatırım yapanlar kurumlar vergisinden muaf tutuluyorlar. Ayrıca bu şirketler; KDV, şahsi gelir vergisi ve gümrük vergisi gibi ödemelerden 10 yıl boyunca muaf tutuluyorlar. Yatırımcılar aynı zamanda üretimde kullanacakları hammadde için de vergi ödemiyorlar. Ayrıca yine üretim için alacakları makina, teçhizatlar ve yedek parçalar için de ek vergilerden muaf tutulmaktadırlar. Şunu da söyleyeyim; bu kolaylıklar sadece dış yatırımcılar için değil, yerli yatırımcılar için de geçerlidir.

Ekonomik göstergeler ilk üç ayda olumsuz sinyaller veriyor. Makedonya’nın yatırım için cazip olduğu konusunda dış yatırımcıları nasıl ikna edeceksiniz?

Ekonomide bu yıl %3.2 oranında bir büyüme öngörüyoruz. Bu hedef ulaşılabilir gibi duruyor. Yabancı yatırımcıları cezbedebilmek için şunları yapacağız;

  1.  İç ve dış yatırımcılar için aynı imkânları sağlamak..
  2.  İç ve dış şirketler arasındaki işbirliği imkanlarını geliştirmek..
  3.  KOBİ’leri desteklemek..
  4.  Rekabet ortamını gerçekçi şekilde sağlayarak özel ticari bölgelerde bazı şirketlerin tekel oluşturmalarına engel olmak..
  5.  Teknoloji ve inovasyonları geliştirmek..

Bu beş önemli hususu hayata geçirerek ülkedeki özel sektörü güçlendireceğiz. EUROSTAT’ın yaptığı çalışmalara göre bir ülkenin gelişmesinde %60’lık oran ile en yüksek katkıyı özel sektör yapıyor.

Serbest Ticaret Bölgeleri ile Özel-Kamusal Ortaklık arasında nasıl bir fark var?

Serbest Ticaet Bölgeleri’nin anlamlarını ve faydalarını yukarıda anlattık. Özel-Kamusal Ortaklık, kelimeden de anlaşıldığı gibi özel sektör ile kamu (devlet) sektörünün işbirliği halinde yaptığı bir yatırıma işaret etmektedir. Bu işbirliğiyle finans, inşa, yönetim, bakım ve hizmet projelerinde beraber hareket edilebilir. Bu işbirliği neticesinde genelde kamusal bir hizmet oluşturulur.

İsim sorunu geride kalacak gibi. Bu önemli gelişmenin ülke ekonomisine nasıl bir katkı sağlayacağını öngörüyorsunuz?

Geçmiş yıllarda siyasi istikrarda yaşanan sıkıntılar ve Avrupa-Atlantik entegrasyonları için ön şart olan isim probleminin çözülemeyişi, ülkeye dış yatırımların çekilmesine engel teşkil etmiştir. Yeni hükümet isim sorununu çözme çabalarından dolayı büyük bir takdiri hak etmektedir. Çünkü bu sorunun çözülmesi sadece siyasi açıdan değil, ekonomik açıdan da büyük faydalar sağlayacaktır. Dış yatırımcılar, uzun vadeli olarak istikrarlı görünen yerlere yatırım yapmak isterler.

e-max.it: your social media marketing partner

Please publish modules in offcanvas position.