ANALİZ: Önerge yoğunluğundan dolayı diller yasası Meclis’te görüşülemiyor..

ANALİZ: Önerge yoğunluğundan dolayı diller yasası Meclis’te görüşülemiyor..

Muhalefet partisi VMRO-DPMNE, Diller Yasası ile alakalı olarak Meclis’e yaklaşık 35 bin önerge sundu. Parti sözcüleri sundukları önergelere gerekçe olarak, diller yasasını Anayasa’ya uyumlu hale getirmek amacı taşıdıklarını iddia ediyorlar.

VMRO-DPMNE Yürütme Komitesinden Ortse Georgievski, verilen önergelerin getirilmeye çalışılan diller yasasının iki maddesiyle ilgili olduğunu, söz konusu iki maddelerin Anayasaya kesinlikle aykırı olduğunu iddia etti.

GEORGİEVSKİ: GETİRİLEN DÜZENLEMELER ANAYASAYA AYKIRI..

orce georgievski diller yasasi faa10

Georgievski, “ Getirilmeye çalışılan yasanın 6.maddesinde; Makedonya Cumhuriyeti Meclisi, Cumhurbaşkanlığı, Hükümet, Yüksek Mahkeme, Ombudsmanlık, Seçim Kurulları, eğitim, bilim, sağlık, kültür, polislerin yükümlülüklerini uygulama, yayın faaliyetleri, noter, icra, altyapı tesisleri, yer kayıtları, kimlik belgeleri, finans, ekonomi gibi kurumlar ve diğer sahalarda, Makedonya Cumhuriyeti’nin en az % 20’sini oluşturan vatandaşların konuştuğu dilin kullanılması, iletişime geçilmesi ve işlemlerin yapılması ve yazılı olarak da o dilin kullanılması” gibi ifadeler var. Bu düzenlemeler Makedonya Cumhuriyeti Anayasası’nın 2, 4 ve 5. maddesine aykırıdır. Bu kanuna göre, bir Belediyede herhangi bir milletten en az % 20’lik bir topluluk yaşıyorsa, makedoncadan farklı bir dilin kullanılmasına ve yazılmasına imkan verilmektedir. Kurumların, makedonca veya % 20 oranındaki vatandaşın kullandığı dilde cevap vermesi gerekiyor Anayasaya göre. Ancak SDMS’nin Meclis’ten geçirmeye çalıştığı yasanın 6.maddesine göre kurumlar sadece bir dili kullanma mecburiyetinde. Yani Arnavutça diline öncelik veriliyor. Ayrıca bu şekilde Makedonya Cumhuriyetindeki diğer azınlıkların aleyhine bir durum oluşmuş oluyor.”

PARA CEZASINA İLİŞKİN MADDE DE GÖRÜŞÜLEMİYOR..

Muhalefet sunduğu önergelerle Diller Yasası’nın 22.maddesinin görüşmelerini de yavaşlatıyor. Bu teklife göre diller yasasının getirdiği düzenlemelere riayet etmeyen ve kanuna uymayan kurumlara 4 ila 5 bin euro arasında para cezası öngörülüyor. Yasaya göre bu cezanın % 30’a kadarlık kısmı, kanunu uygulamayan şahsa yüklenebiliyor. Georgievski, bu kanunun Makedonya Cumhuriyeti Anayasasının 8.maddesinin 1.fıkrasına aykırı olduğunu iddia ediyor. Diller Yasası Meclis’ten yeterli çoğunlukla geçmişti, fakat Cumhurbaşkanı İvanov Yasayı veto ederek tekrar görüşülmek üzere Meclis’e göndermişti.

ZAEV’DEN VMRO-DPMNE’YE “ÖNERGELERİ GERİ ÇEKİN ÇAĞRISI”

Zaev diller yasasi 0cd6e
Başbakan Zoran Zaev, Diller Yasası’nın Anayasaya aykırı olmadığını, tam tersine Anayasayla örtüştüğü görüşünü tekrarladı. Zaev, VMRO-DPMNE’nin 35 bin önerge sunmasındaki asıl amacın Meclis çalışmalarını ve önemli reformları bloke ederek ülkenin Avrupa-Atlantik sürecini durdurmak olduğunu söyledi. Zaev, Muhalefet ile gerçekleştirecekleri diyalog sonucunda Meclis’i bloke olmaktan kurtaracaklarını ümit ettiğini aktardı. Başbakan Zaev, “Muhalefetin önerge verme hakkı var ve bu haklarına saygı duyuyoruz, fakat şunu da göz arda etmemek lazım; atılan bu adımla Meclis’in çalışmaları bloke edilmektedir. 3-6-9 planında öngörülen önemli reformların uygulanmayışından rahatsızlık duyuyorum. Fakat, yine de Meclis iç tüzüğünün öngördüğü tedbirleri alarak ve muhalefet temsilcileriyle ortak bir dil üzerinde anlaşarak bu durumu aşabileceğimiz kanaatindeyim.” dedi.

VMRO-DPMNE: ÖNERGELER GERİ ÇEKİLMEYECEKTİR
Başbakan Zaev’in çağrısına rağmen VMRO-DPMNE’den Diller Yasasına ilişkin sunulan toplam 35 bin önergeden hiçbirisinin geri çekilmeyeceği açıklaması yapıldı. Muhalefet milletvekili İrena Popova, VMRO-DPMNE olarak getirilmeye çalışılan yasal düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğu yönündeki görüşte ısrarcı olduklarını aktardı. Popova, “Meclise sunulan bütün önergeler büyük bir dikkatle hazırlanmıştır. Sunulan önergelerin hiçbirisinden vazgeçilmeyecektir, çünkü yasa bu şekliyle Anayasaya aykırıdır.” dedi.

CAFERİ: VMRO-DPMNE DİLLER YASASININ OYLANMASINI ENGELLEMEYE ÇALIŞIYOR..

caferi diller yasasi b7aae

VMRO-DPMNE milletvekili İliya Dimovski düzenlediği basın toplantısında, diller yasasında sadece partilerin uzlaşmasının yetmediğini, halkın da uzlaşmaya ortak olması gerektiğini dile getirdi. Dimovski, bu yüzden diller yasasına ilişkin önergeleri Meclis’e sunduklarını ifade etti. Meclis Başkanı Talat Caferi ise gazetecilerle buluşarak Meclis’in hizmet bölümünün şimdiye kadar VMRO-DPMNE’nin Diller Yasasıyla alakalı sunduğu önergelerin tamamını tercüme ettiğini dile getirdi. Caferi, VMRO-DPMNE’nin siyaseten puan toplayabilmek için diller yasasının görüşülmesini engellemeye çalıştığını vurguladı. Caferi, “Yasanın 9 maddesi için toplam 222 önerge verilirken, 22 maddesi için verilen önerge sayısı tam 33.834 oldu. Bu tablo da VMRO-DPMNE’nin yaklaşımının tamamen siyasi olduğunun göstergesidir.” dedi.

DİMOVSKİ: EĞER MECLİS ÇALIŞMALARINI BLOKE ETMEK İSTESEYDİK 350 BİN ÖNERGE GETİRİRDİK

ilija dimovski diller yasasi 3a4cc
İliya Dimovski, sunulan önergelerin Cumhurbaşkanı İvanov’un tavsiyeleri dikkate alınarak hazırlandığını ve önergelerden bir kısmının milletvekillerine kendi dillerini konuşabilme imkanı sunmak için verildiğini söyledi.Dimovski, “Meclise sunduğumuz 35 bin önerge Hükümetin vicdanını uyandırma amacıyla yapıldı. Bu kadar kritik bir konu için genel bir uzlaşma gerektiğini hatırlatmak istiyoruz. Bu yasa hazırlanırken profesörlerin, hukukçuların ve Arnavutça dili uzmanlarının görüşleri ve küçük partilerin duruşları da dikkate alınmalıydı ” şeklinde konuştu. Meclis Başkanı Caferi’nin ağır bir sorumluğu olduğunu ve siyasi baskılara boyun eğmemesi gerektiğini dile getiren Dimovski, “ eğer VMRO-DPMNE’nin niyeti Meclis çalışmalarını bloke etmek olsaydı, 35 bin değil de 350 bin önerge verirdik.” dedi.

OSMANİ: VMRO-DPMNE BU İCRAATIYLA H L DEĞİŞMEDİĞİNİ GÖSTERMİŞTİR..

Bujar Osmani diller 635b8
Avrupa Birliği’nden sorumlu Başbakan Yardımcısı Buyar Osmani, VMRO-DPMNE’nin Diller Yasası için sunduğu 35 bin önergenin bu partinin arnavutlara karşı duruşunda bir değişiklik olmadığının göstergesi olduğunu söyledi. Diller yasasının Muhalefet destek verse de vermese de nihayetinde kabul edileceğini söyleyen Osmani, “ VMRO-DPMNE’nin Meclis’e 35 bin önerge sunmuş olması, gerçekten üzücü bir durum. Bu partinin ülkedeki Arnavutlara karşı duruşunun değiştiğini gösterme şansı vardı, fakat Meclise sundukları önergelerle eski zihniyete devam ettiklerini net bir şekilde ortaya koydular. Diller yasası, önergeler olsa da olmasa da oylanacaktır. Meclis Başkanı Caferi ile bir görüşmem oldu, kendisi diller yasası dahil tüm Avrupa Yasaları’nın en kısa zamanda Meclis’ten geçeceğine dair bilgi verdi.” dedi. Osmani aynı zamanda sunulan önergelerin Meclisin çalışmasını etkilemeyeceğini söyledi.
Meclis AB Komisyonu Başkanı Artan Grubi de VMRO-DPMNE’nin attığı adımı eleştirdi. Grubi, muhalefetin ısrarla yıkıcı politikalara devam ettiğini söyledi. Grubi, “Geçmiş ile yüzleşemeyen Muhalefet maalesef eski politikalarının altında kalarak ve bugünün ihtiyaçlarına cevap veremeyerek halkın beklentilerini karşılama kapasitesinden uzak olduğunu ortaya koymuştur.” dedi.

NASER ZİBERİ: MECLİS BAŞKANI TALAT CAFERİ KİLİT ROL OYNAYACAK

naser ziberi diller yasasi cb689

VMRO-DPMNE’nin milli menfaatleri koruma gerekçesiyle yasanın görüşülmesini engellemeye ve reklam yapmaya çalıştığını iddia eden siyasi analist Naser Ziberi, “Burada en önemli rol Meclis Başkanı Talat Caferi’ye düşmektedir. Meclis Başkanı’nın görevi, yasanın ve Meclis iç tüzüğünün verdiği imkanları kullanarak Meclis’in çalıştırılmasını sağlamaktır. Diller yasasının Meclis’ten aynı şekilde geçeceğini düşünüyorum.” dedi.

NİKOLOVSKA: ÖNERGELER İÇİN MECLİS TARTIŞMASI GEREKMİYOR

caca nikolovska diller yasasi 93a51
Muhalefet tarafından meclise sunulan 35 bin önerge ile beraber yeni bir tartışma daha başlamış oldu. Meclis iç tüzüğüne göre verilen her bir önerge için minimum 3 dakika zaman ayrılması gerekiyor. Bu durumda da Meclis’in sırf diller yasasının önergelerinden dolayı uzun süre aralıksız çalışması lazım. Fakat konuya ilişkin olarak Hakim Margarita Tsatsa Nikolovska’nın farklı bir görüşü var. Nikolovska, Cumhurbaşkanı imzalamadığı için Meclis’e geri gönderilen yasa görüşülürken bütün Parlamento süreçlerinin yeniden yaşanması gerekmediğini savunuyor. Bu yaklaşıma göre yasa teklifi hakkında ilk defa Meclis gündemine geliyormuş gibi tartışma yapılması şart değil.