Çalışma Yasası Fransa’yı Kilitledi

Çalışma Yasası Fransa’yı Kilitledi

Fransa'da son 3 aydır çalışma yasasına yönelik gerçekleştirilen tepkiler artarak devam ediyor.

Hükümet, yüzbinlerce insanın çalışanların aleyhine olacağı nedeniyle tepki gösterdiği yasayı çıkarmakta kararlı. Gösterilerin başladığı mart ayından itibaren yaşanan süreci Zaman okurları için derledik.

Hükümet zorla geçirmekte kararlı, halk direniyor

Fransa şubat ayından beri sosyalist hükümetin hazırladığı yeni çalışma yasasını konuşuyor. Fas asıllı Çalışma Bakanı Myriam El Khomri tarafından hazırlanan yasaya yönelik 19 Mart'da başlayan tepkiler artarak devam ediyor. Son olarak Fransa’nın en büyük işçi konfederasyonu CGT tarafından gerçekleştirilen eylemde, 8 petrol rafinerisinden 8’inde de yol kapatma eylemi düzenlendi. Eylem sonrası benzin fiyatları arttı, istasyonları önünde de halk uzun kuyruklar oluşturdu.

Çalışma Bakanı'nın 'ülkenin ihtiyaçlarına cevap veren bir değişiklik' olarak tanımladığı büyük tepki çeken yeni reform paketi ile hükümet, Cumhurbaşkanı François Hollande'ın Elysee'ye tekrar çıkmak için koyduğu 'işsizliği düşürmek' şartını yerine getirmeyi hedefliyor. El Khomri yasanın işsizlik rakamlarını düşürmek için gerekli olduğunu savunarak, ''İşsizlik oranımız yüzde 10’un üzerinde, 20 sene önce de aynı orandaydı. Bu sadece son çalışma ayı üzerinde bir iyileşme ama yeterli değil. Ülkemiz diğer Avrupa ülkelerinden daha az istihdam yaratıyor“ifadelerini kullandı. Son açıklanan istihdam verileri de El Khomri'yi haklı çıkarıyor. Fransa’da 2013 ve 2015 yılları arasında 57 bin iş imkanı sağlanırken bu rakam aynı dönemde Almanya’da 482 bin, İspanya’da 651 bin, İtalya’da ise 288 bin olarak gerçekleşti. Fas asıllı bakan reform ile iş gücü piyasasına erişiminin iyileştirileceği vaadinde bulunuyor.

Ekonomik nedenlerden dolayı işten çıkarılma gerekçeleri genişletiliyor

eylem 1f54bAncak ülkedeki 17 milyonluk çalışan nüfusu doğrudan etkileyecek yasanın çalışanların aleyhine olduğunu savunanların oranı ise bir hayli yüksek. Mart ayından beri yüzbinlerce insanın sokağa inmesine neden olan yasanın tepki çeken maddeleri arasında maksimum çalışma süresinin 10 saatten 12 saate çıkarılması yer alıyor. Ayrıca 35 saat olarak belirlenen haftalık çalışma süresi de işverenle yapılan anlaşmaya göre en fazla 48 saate kadar artırılabilecek. Mesai süresinin artırılması da sınırlama getiriliyor. Haftalık 35 saati geçildiği takdirde fazla mesai saatleri için en yüzde 10 oranında ücretin artırılması gerekiyor. Reform paketinde tartışma yaratan diğer bir madde ise ekonomik nedenlerden dolayı işten çıkarılma gerekçeleri genişletiliyor. Şirket bütçesindeki düzensizliği dengeleme veya rekabet gücünü artırmak için kurumsal yeniden yapılanmaya gitme gerekçesiyle çalışanlarını işten çıkartılabiliyor.

Medya 68 olaylarına, Hollande 1936'nın Haziran'ına benzetti

Fransız medyasının 3 aydır devam eden eylemleri 1968 olaylarına benzettiği, Cumhurbaşkanı François Hollande'ın ise işçilerin patronlara karşı ayaklandığı Haziran 1936 olaylarına yakın olduğunu söylediği eylemlerin ne kadar süreceği ise henüz belli değil. Mayıs ayının sonu ve reform paketinin senatonun gündemine geleceği haziran başında da sokakların tekrar hareketlenmesi bekleniyor. Son olarak ülke geneline yayılan eylemler göstericiler ile polis arasında çatışmaya dönüşmüştü. Polis sendikası da polise eylemler sırasında gösterilen nefreti protesto etmek için gösteri düzenlemiş, aynı gün göstericiler bir polis aracını ateşe vermişti.

Eylemlerin seyri Avrupa Şampiyonası'nı da etkileyebilir

Çalışma yasasına tepki olarak devam eden eylemlerin, 10 Haziran'da başlayacak Avrupa Şampiyonası'nı etkileyip etkilemeyeceği ise şimdilik net değil. Son olarak 8 petrol rafinerisinin göstericiler tarafından bloke edilmesi sonrası benzinin fiyatlarının yükselip istasyonların önünde de kuyrukların oluşması organizatörleri endişeye sevketti. Yasanın mimarı Çalışma Bakanı El Khomri de Spordan sorumlu Devlet Bakanı Thierry Braillard ile birlikte yaptığı açıklamada şampiyonaya 3 hafta kala Fransız ekonomisinin rehin alınmasına müsaade etmeyeceklerini açıkladı.

Süreç temmuz ayının sonuna kadar devam edecek

Fransa'da büyük tepkilere neden olan çalışma yasası, 12 Mayıs'ta mecliste görüşülmüştü. 5 bin gibi rekor değişiklik teklifinin verildiği reform paketinin üzerinde büyük değişiklik yapılsa da muhalefet milletvekilleri, yasanın 'sansüre' uğramasını sağlamak için yeterli 289 rakamına ulaşamadı. Reform paketinin 13 Haziran'da da senatoda görüşülmesi bekleniyor. Fransa'da şubat ayında yasanın hazırlanmasıyla başlayan sürecin Temmuz ayının reform paketinin mecliste gerçekleştirilecek oylamasıyla son bulması bekleniyor.

 Hollande’ın siyasi geleceği yasaya bağlı

Francois Hollande cdaacKendi tabanı da dahil reform paketi ile ilgili yapılan sert eleştirilere rağmen hükümet, yasayı çıkarmakta kararlı. Başbakan Manuel Valls, geri adım gibi bir durumun asla söz konusu olamayacağını belirtiyor. İktidarın bu kararlı turumunu değerlendiren Sosyalist Parti(PS) kaynakları da Cumhurbaşkanı François Hollande ve Başbakan Valls'ın siyasi geleceğinin bu yasaya bağlı olduğuna dikkat çekiyor. Bu saatten sonra reform paketinde atılacak geri adım Valls'ın koltuğunu sallayabileceği, Cumhurbaşkanı Hollande'ın da yeniden Elysee'ye çıkma hayallerini sonlandırabileceğine vurgu yapılıyor. François Hollande daha önce yaptığı açıklamada 'işsizliği düşüremezsem 2017 seçimlerinde yeniden aday olmayacağım' ifadelerini kullanmıştı. Bu arada Uluslararası Para Fonu'ndan (IMF) yapılan açıklamada da Fransa'da işsizliği düşürmek için büyük tepkilere neden olan çalışma reformunun bile yeterli olmayacağı uyarısı yapıldı. Fransa eski Ekonomi Bakanı Christine Lagarde'ın başkanlığını yaptığı kurumdan yapılan açıklamada, Fransa'nın yeterli istihdam yaratmak için çalışma reformunu dahada geliştirmesi gerektiğine dikkat çekildi.