Riyad, Tahran ile savaşı Ortadoğu’nun ötesine taşıdı

Riyad, Tahran ile savaşı Ortadoğu’nun ötesine taşıdı

İran’ın yayılmacı politikalarını önlemek için ABD’ye güvenmeyen Suudi Arabistan, Kral Selman döneminde Tahran’a karşı verdiği mücadeleyi Ortadoğu’nun ötesine taşıdı. Riyad, artık Afrika, Asya ve hatta Latin Amerika’da İran’ın nüfuzunu engellemek için adımlar atıyor.

Suudi Arabistan, varlığına yönelik en büyük tehditlerden biri olarak gördüğü Şii İran’a karşı Suriye ve Yemen’de vekalet savaşı yürütüyor. Irak’taki nüfuz mücadelesini ise İran kazanmış gözükse de Riyad, Bağdat’ı tamamen Tahran’a teslim etme niyetinde değil. Bir diğer bölge ülkesi Lübnan’da İran destekli Hizbullah örgütünün artan gücü Suudi yönetimini kızdırıyor. S.Arabistan’ın, önde gelen Şii din adamlarından Şeyh Nemr Bakır En-Nemr’i ocak ayında idam etmesinin ardından İran’daki Suudi diplomatik temsilcilikleri ateşe verilmiş, bunun üzerine Riyad, Tahran ile tüm ilişkilerini kesmişti. 22 üyeli Arap Birliği, İran’ı kınarken çekimser kalması üzerine Suudiler, Beyrut’a yaptıkları mali yardımı kesmişti.

Suudi Arabistan’ın, İran’ın nüfuz alanını genişletmesine karşı yürüttüğü bu savaşı son dönemde bölgenin ötesine taşıması ise dikkat çekiyor. Riyad, Kral Selman bin Abdülaziz el-Suud’un geçen sene tahta oturması ve Batı’nın İran’ın yeniden küresel ekonomiye dönmesine imkân tanıyan nükleer anlaşmaya imza atmasının ardından bu yöndeki faaliyetlerini artırdı. Çünkü Riyad, artık İran’ın Arap dünyası dışında etki alanını bastırma konusunda Batı’ya eskisi kadar güvenmiyor. S. Arabistan, ekonomisini çökerten yaptırımlardan kurtulan İran’ın etki alanını uluslararası arenada artırmasından endişe ediyor. Bundan dolayı Kral Selman, Şii rakibine karşı Afrika, Asya ve Latin Amerika’da girişimlerde bulunuyor. Bunlardan en dikkat çekici olanı, Türkiye’nin de aralarında olduğu 34 ülkenin katılımıyla oluşturulan ‘Teröre Karşı İslam İttifakı’nın oluşturulması. Bu ittifaka Pakistan ve Malezya’nın davet edilmesi yeni stratejinin bir parçası. Reuters’in haberine göre mart ayında dev bir askeri tatbikat yapan bu ülkeler, önümüzdeki bir ay içinde Riyad’da koordinasyon merkezi kuracak. Bu merkezde her ülkeden daimi temsilci olacak. İttifaka üye ülkelerin savunma bakanları da yakın bir zamanda yeniden toplanacak.
Riyad, Tahran’ı tecrit politikası kapsamında Hindistan ile de temasta. Bu kapsamda Yeni Delhi’nin desteğini almak istiyor. Ancak geçen ay her iki başkenti ziyaret eden Hindistan Başbakanı Narendra Modi’den şimdiye dek karışık mesajlar geldi.

AFRİKA VE GÜNEY AMERİKA’DA YARIŞ

Riyad’ın geçen sene Güney Amerika-Arap Birliği zirvesine ev sahipliği yapması da İran’ın önleme politikasının bir unsuru olarak görülüyor. Eski İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Latin Amerika ülkeleri Venezuela, Nikaragua, Küba ve Ekvador’a ziyaretler gerçekleştiriyordu. İki ülke arasında ‘Kara Kıta’da da Afrika ülkelerini saflarına çekme yarışı yaşanıyor. İran, son yıllarda hem dost kazanmak hem de Şiiliğin yayılması için Afrika ülkelerine para akıtıyor. S.Arabistan ise 2012’de İran’a savaş gemilerini açacak kadar yaklaşan Sudan’a yaptığı yatırımların meyvesini aldı. Ocak ayındaki idam krizinde Hartum, Tahran ile diplomatik ilişkileri kesti. Sudan ile birlikte Somali ve Cibuti de aynı adımı attı.