Güneş yüzeyinde hareketlilik... Yıllar süren uykusundan uyandı mı?

Güneş'te geçen cuma günü 2017'den beri en güçlü güneş patlaması yaşandı.

Patlama Güneş'in Dünya'ya bakan tarafında olmadı ancak ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi'nin Solar Dynamics Observatory uydusu 28 Mayıs'taki patlamanın fotoğrafını çekmeye başardı.

Vice News'un haberine göre patlama Güneş'in yıllardır içinde bulunduğu "uykunun" sonlandığına işaret edebilir.

Güneş'teki ani ışık patlamalarına Güneş patlamaları deniyor. Bu patlamalarda yıldızdaki sıcak plazma da ışıkla birlikte püskürebiliyor ve yüklü parçacıklar patlamanın şiddetine bağlı olarak günler hatta saatler içerisinde Dünya'ya ulaşabiliyor.

Independent Türkçe'nin aktardığına göre, Güneş patlamaları genellikle Güneş'in diğer bölgelerinden soğuk olan ve siyah noktalar şeklinde görülen Güneş lekelerinde meydana gelir.

Güneş her 11 yılda bir Güneş döngüsü adı verilen dönemlere giriyor. Bu döngülerde, Güneş lekelerinin en az olduğu zamanlara "solar minimum", en çok olduğu zamanlara da "solar maksimum" deniyor.

Güneş solar maksimumda çok aktif olup çok yüksek seviyede güneş lekelerine sahip olabilmekte, solar minimumdaysa az aktif ve az sayıda güneş lekelerine sahip olmakta.

Kısa süre önce gökbilimciler 2020'de 100 gün boyunca Güneş'te hiç güneş lekesi gözlemlenmediğini, bu durumun 2020'yi üst üste rekor düzeyde düşük güneş lekesinin görüldüğü ikinci yıl yaptığını açıklamış ve "son yüzyılın en büyük solar minimumu" yorumunu yapmıştı.

Güneş'teki son döngü 2008'de başlamıştı.

Son büyük Güneş fırtınası dokuz yıl önce görüldü Güneş'te son ciddi Güneş fırtınası ise 2012'de yaşandı.

Bu fırtınalar dünyada çok canlı "auroralara" (Kuzey ve Güney Işıkları) neden olabiliyor. Ancak geçmişte yaşananlar muazzam miktarda X ışını ve morötesi radyasyon saçan çok güçlü patlama ve püskürmelerin uydu sistemlerine zarar verebileceğini ve Dünya'da enerji kesintilerine sebep olabileceği uyarısı yapıyor.

Son güneş patlaması M sınıfı olarak açıklandı. Bu patlamanın orta ölçekli olduğu anlamına geliyor. Yaklaşık üç yıldır Güneş'te M ya da X sınıfı patlama tespit edilmemişti.

Ancak bilim insanları patlamanın Güneş'in uzun süren uykusundan uyandığını ilan etmekte temkinli.

Bu yüzden NASA'ya göre bu yönde karar verilmeden önce bilim insanlarının birkaç ay daha güneş lekelerinin sayısını gözlemlemesi gerekiyor.