NATO liderleri Rusya tehdidini masaya yatırıyor

NATO liderleri Rusya tehdidini masaya yatırıyor

NATO’nun 27. liderler zirvesi Polonya’nın başkenti Varşova’da başladı. İttifak liderleri, Avrupa’nın doğusundaki zirvede, yükselen Rus tehdidine karşı dayanışma mesajı verdi. Suriye ve mülteci krizlerinin yanı sıra NATO’nun geleceği de masaya geldi.

ABD ve Batılı müttefikleri tarafından Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği’ne karşı kurulan güvenlik ittifakı NATO’nun (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) iki gün sürecek 27. liderler zirvesi, Polonya’nın başkenti Varşova’da başladı. Değişen güvenlik tehditleri ve Rus gölgesinin Doğu Avrupa üzerinde kendisini her geçen gün daha fazla hissettirmesi nedeniyle 70 yıla yaklaşan tarihindeki en kritik dönemlerden birini geçiren İttifak, zirvenin yeri konusundaki tercihiyle bölge ülkelerine ‘yanınızdayız’ mesajını güçlü şekilde vermeye çalıştı. Nitekim liderler, 1955 yılında NATO’ya karşı Sovyetler ve müttefikleri tarafından oluşturulan Varşova Paktı’nın imzalandığı cumhurbaşkanlığı sarayındaki aynı salonda yedikleri akşam yemeğinde ‘Rus tehdidini’ tartıştı.

ABD Başkanı Barack Obama, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande başta olmak üzere liderler, kamuoyuna açık konuşmalarında Moskova’ya karşı dikkatli bir dil kulllanmaya çalıştı ve yeni bir Soğuk Savaş’ın tarafı olmak istemediklerinin altını çizdi. Ne var ki kapalı kapılar ardındaki görüşmelerde gündemin ilk sırasını Rusya’nın Kırım’ı ilhak etmesinden bu yana Doğu Avrupa’da askeri hareketliliğini artırması ve buna karşı NATO üyesi ülkelerin nasıl korunabileceği oluşturdu. Zirveye, NATO üyesi olmayan ancak Rusya ile toplam sınır uzunlukları bin 300 kilometreyi bulan Finlandiya ve İsveç’in de katılması, Rus merkezli atmosferi iyice pekiştirdi. Ancak NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, niyetlerinin Rusya’yı karşılarına almak olmadığını belirterek zirvede alınan kararlarla ilgili Moskova’yı bilgilendirdiklerini söyledi. Moskova ise Varşova’da Rusya’nın konuşulmasının ‘saçma’ olduğu açıklamasında bulundu.

Daimi NATO birlikleri oluşturuluyor

Zirvede atılan ilk somut adım, Avrupa Birliği ile NATO arasında askeri işbirliğini artırmak için imzalanan anlaşma oldu. AB ve NATO liderleri, Doğu Akdeniz’deki Avrupa’ya yönelik mülteci akınına karşı devreye giren İttifak’ın AB’nin güvenliği için daha da fazla sorumluluk almasında mutabık kaldı. Ancak Rusya kaygısını en derin şekilde duyan İttifak’ın Doğu Avrupa’daki üyeleri Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya’nın kaygılarını gidermek için oluşturulması planlanan ‘daimi NATO birlikleri’ de Varşova’da üzerinde anlaşmaya varılan bir diğer husus oldu. Buna göre, 3 bin ile 4 bin arasında NATo askeri, daimi olarak bu ülkelere konuşlandırılacak ve muhtemel bir Rus saldırısına hazırlıksız yakalanılmasının önüne geçilecek. Bunun dışında ise Suriye krizi, küresel teröre karşı NATO’nun oynayabileceği rol, İttifak üyelerinin güvenlik maliyetlerini nasıl paylaşacakları gibi zorlu konular da liderlerin gündeminde bulunuyor.

Erdoğan, Obama ve Merkel’le görüşecek

NATO zirvesine Türkiye’yi temsilen katılan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, yola çıkmadan önce yağtığı açıklamada İttifak’ı küresel terörle mücadelede daha fazla şey yapmaya çağırdı. NATO’nun yeni tehditlere göre kendisini geliştirmesi gerektiğine dikkat çeken Cumhurbaşkanı, “Uluslararası güvenlik giderek daha kırılgan hale geliyor.” dedi. Erdoğan’ın zirvede ABD Başkanı Obama ve Almanya Başbakanı Merkel’le ikili görüşmeler yapacağı, bu görüşmelerde Suriye iç savaşının Türkiye’ye yönelik oluşturuduğu güvenlik tehditlerini masaya yatıracağı öğrenildi.