DSÖ’den Avrupa’ya: Aşılama kabul edilemez şekilde yavaş!

DSÖ’den Avrupa’ya: Aşılama kabul edilemez şekilde yavaş!

Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa’da aşılamanın kabul edilemez şekilde yavaş ilerlediğini belirtti ve kıtadaki son durumun birkaç aydır olduğundan çok daha endişe verici olduğunu söyledi. Peki Avrupa’da aşılama neden bu kadar yavaş?

Dünya Sağlık Örgütü, (DSÖ) Avrupa ülkelerindeki Kovid-19’a karşı yürütülen aşı kampanyalarındaki yavaşlığı ağır bir dille eleştirdi.

Vaka sayısının altı haftadır artışta olduğunu ifade eden DSÖ Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Aşılama hızında ülkeler arasında uçurumlar bulunması kabul edilemez” dedi.

DSÖ Avrupa Direktörü Hans Kluge de, “Avrupa’da aşılama kabul edilemez şekilde yavaş ilerliyor” diyerek hükümetleri eleştirdi. Kluge, kıtadaki son durumun birkaç aydır olduğundan çok daha endişe verici olduğunu da söyledi.

Avrupa’da birçok ülkede çeşitli sebeplerle aşılama kampanyasında gecikmeler yaşanıyor. Fransa ve Almanya başta olmak üzere birçok ülkede de salgında üçüncü dalga yaşanıyor.

DSÖ YETKİLİLERİNDEN AVRUPA’YA SERT ELEŞTİRİLER

Bir açıklama yayımlayan DSÖ Avrupa Direktörü Hans Kluge, “Salgından çıkışın en iyi yolu aşılardır. Ancak kıtada bu aşıların uygulanması ‘kabul edilemez şekilde’ yavaş ilerliyor ve Avrupa bölgesinde pandeminin süresini uzatıyor.” ifadelerine yer verdi:

“Üretimi artırarak, aşılara ulaşımdaki engelleri kaldırarak ve stoktaki her bir şişeyi kullanarak bu süreci şimdi hızlandırmalıyız. Aşılama kampanyası düşük seviyede ilerledikçe Avrupa Birliği ülkeleri yeniden kısıtlamalara gidiyor ve bu gecikmeyi dengelemek için farklı önlemler almak zorunda kalıyor.”

Vaka sayısının altı haftadır artışta olduğunu ifade eden DSÖ Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Aşılama hızında ülkeler arasında uçurumlar bulunması kabul edilemez” dedi.

Birleşmiş Milletler’e bağlı kurum sadece geçen hafta Avrupa bölgesinde hastalığın bulaştığı kişi sayısının bir buçuk milyonu aştığının altını çizdi. DSÖ’nün Avrupa bölgesi Orta Asya ve Kafkaslar’daki eski Sovyet cumhuriyetleri, İsrail, Rusya ve Türkiye ile birlikte toplam 52 ülkeden oluşuyor.

DSÖ Avrupa Bölgesi Başkanı Dr. Hans Kluge de aşıların salgından kurtulmanın ‘en iyi yolu’ olduğunun altını çizerek “Aşılar aynı zamanda enfeksiyonu önlemede de oldukça etkili oluyor. Ancak, bu aşıların piyasaya sürülmesi kabul edilemeyecek kadar yavaş” diyerek aşı kampanyalarındaki hantallığa vurgu yaptı.

ÜLKELER ARASINDA AŞILAMA HIZINDA DEV FARKLILIKLAR

Bölgede ilk olarak 5 Aralık’ta Rusya’da başlayan aşı kampanyası boyunca bugüne kadar toplam 152 milyon doz aşı yapıldı. Bu sayı dünyadaki 596 milyon aşının neredeyse çeyreğine tekabül ediyor.

Fakat nüfusu üç kat daha az olan Amerika Birleşik Devletleri’nde de 150 milyon doz aşı yapılmış durumda. ABD ayrıca aşılama hızında Avrupa bölgesinden üç kat daha hızlı ilerliyor.

Aşılama verileri Avrupa’da ülkelerin hızları konusundaki büyük farkları gözler önüne seriyor. Örneğin dünyada aşı kampanyasını en hızlı yürüten İsrail nüfusunun yüzde 60’ını aşılamayı başardı. Ayrıca İngiltere de yüzde 45 oranına ulaştı. Bu oran nüfusunun sadece yüzde 29’unu aşılamayı başaran ABD’nin oldukça üzerinde. Fakat sorunun kaynağı bölgenin en önemli ülkeleri Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya’da aşılamanın çok yavaş seyretmesi.

Bu dört ülke toplam nüfuslarının sadece yüzde 12’sini bugüne kadar aşılayabilmiş durumda.

AVRUPA’DA SALGINDA SON DURUM NE?

Geçen haftadan bu yana vaka sayılarında Grönland’dan Rusya’ya kadar hızlı bir artış görülüyor. DSÖ’ye göre bu bölgede bir haftada 1,6 milyondan fazla yeni vaka tespit edildi ve yaklaşık 24 bin kişi hayatını kaybetti.

Bölgedeki yaklaşık 900 milyon kişinin sadece yüzde 10’u bir doz aşı oldu. Bugüne kadar yine aynı bölgede can kayıpları bir milyona yaklaşırken vaka sayıları 45 milyona ulaştı.

DSÖ, yaklaşan Hamursuz, Paskalya ve Ramazan dönemlerinde kalabalık grupların bir araya gelme ihtimalinin arttığı ve virüsün daha hızlı yayılabileceği konusunda da uyarıda bulundu.

AVRUPA’DA AŞILAMA NEDEN YAVAŞ İLERLİYOR

Avrupa Birliği ülkelerinin toplam nüfusunun sadece yüzde 16’sı aşının ilk dozunu oldu. Aşılamanın bu kadar yavaş ilerlemesinde 3 etken öne çıkıyor.

  • Üretim, dağıtım ve anlaşmalardaki sorunlar
  • Aşılara karşı oluşan güvensizlik
  • AB kurumlarının aşıları geç onaylaması

AstraZeneca ile müzakereleri yavaş şekilde ilerleten AB, anlaşmayı da geç imzaladı. Bu sırada AstraZeneca’nın üretildiği İngiltere’de nüfusun yüzde 52’sinin aşı olması, tepkilere yol açtı.

AB’nin Pfizer-BioNTech ve Moderna ile üretim ve dağıtımdaki sorunlar sebebiyle de aşılama yavaş ilerledi. Ardından AB’deki ilaç regülatörleri aşıları onaylamakta gecikti.

20’nin üzerinde kişide pıhtı atmasına yol açtığı için bazı ülkeler AstraZeneca aşısının uygulanmasını da durdurunca aşıya olan güven azaldı. YouGov isimli araştırma şirketine göre Almanların üçte biri ve Fransızların dörtte birinden azı artık AstraZeneca aşısının güvenli olduğunu düşünüyor.

Ancak WHO ve Avrupa İlaç Ajansı, aşının faydalarının risklerinden fazla olduğunu ve uygulanması gerektiğini söylüyor.

Rusya’da halk Rus üretimi Sputnik V aşısını vurulmaktan çekiniyor. Ukrayna da ilk 500 bin doz AstraZeneca aşısını Şubat’ta satın aldı. Kiev Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü’nün araştırmasına göre Ukraynalıların da yüzde 60’ı aşıyı vurulmak istemiyor.