ÖZEL RÖPORTAJ | Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı Goran Sugareski: yol yapım bakım ve onarım çalışmaları için 270 milyon avro harcayacağız..

ÖZEL RÖPORTAJ | Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı Goran Sugareski: yol yapım bakım ve onarım çalışmaları için 270 milyon avro harcayacağız..

Ulaştırma ve Haberleşme Bakanı Sugareski, ZAMAN’a verdiği röportajda, Bakanlık olarak planladıkları hizmetleri anlattı, merak edilen soruları cevaplandırdı.

Beklendiği gibi 2018 yılı bütçesinden de aslan payını sizin bakanlığınız aldı. Bu bütçenin tutarı ne kadar? söz konusu bütçe ile öncelik vermeyi düşündüğünüz projeler neler?

Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı’nın bütçesi büyük sermaye projeleri göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Yapılacak önemli büyüklükteki yatırımlarla 2018 yılında ekonomide genel olarak bir canlılığa yol açmayı da planlamaktayız. Bu doğrultuda, taslak bütçemizde öngörülen kaynaklar, doğrudan kara yolu, demir yolu ile belediye altyapı ve gaz projelerinin gerçekleştirilmesine kanalize edilecektir. 2018 yılı için öngörülen bütçe tutarımız, 5 milyar 901 milyon denar, yani 96 milyon 433 bin avrodur. Bütçe rakamının yükselmesinde sermaye projelerinin etkili olduğu söylenebilir.

Gaz sistemi için 2 milyar 234 milyon denar (36 milyon 384 bin avro), 8. ve 10. koridorun inşası için ise 1 milyar 357 milyon denar (22 milyon 100 bin avro), sosyal konutların inşası için 330 milyon denar (5 milyon 423 bin avro), Avrupa Yatırım Bankası tarafından finanse edilen belediyelerdeki su temini ve atık su toplama projeleri için yaklaşık 698.5 milyon denar (11 milyon 376 bin avro), Vodno teleferik inşası için 50 milyon denar (814 bin avro), Sopişte Belediyesi su sisteminin inşası için 75 milyon denar (1 milyon 221 bin avro), ‘Sonçev Grad’ sitesindeki kanalizasyon sisteminin inşası için 70 milyon denar (1 milyon 140 bin avro), Vizbegovo sanayi bölgesindeki altyapının inşası için 20 milyon denar (325 bin 732 avro), KFB Banka güzergahındaki Belediyelerde su ve kanalizasyon sisteminin inşası için 150 milyon denar ( 2 milyon 443 bin avro), hava yollarının yeni güzergahlarının açılması için 104 milyon denar (1 milyon 194 bin avro) öngörülmüştür. Genel olarak büyük sermaye projelerimiz bunlardır. Bu projeler hayata geçirildiği takdirde ekonomik canlılık ve büyüme de tetiklenecek ve ülkemizdeki vatandaşların yaşam standartları ve imkanları yükseltilmiş olacaktır.

Ulastirma ve Haberlesme Bakani Goran Sugareski 2 cc7a0Fotoğraf: Muhsin Güler

Bir önceki hükümet tarafından başlatılmış olan Kırçova-Ohri otoyolunun inşası halen devam ediyor. Bu projede, yanlış projeksiyonlardan dolayı milyonlarca avro tutarında bir kayba yol açıldığı iddia ediliyor. Bu yanlış işleyişin sorumlusu kim olacak? Söz konusu sıkıntıların giderilmesi için hangi önlemleri almış bulunuyorsunuz? Bu projenin sonraki safhalarında bizleri neler bekliyor?

Geçmişte bu otoyol bir çok esiklikle birlikte inşa edilmiş. Çalışmalara ve kullanılan materyallere yüksek fiyatlar biçilmiş ve bunun sonucu olarak da yapım (inşa) maliyeti olarak yüksek bir bedelle karşı karşıyayız. Ne kadar yüksek olacağına dair analizler yapacağız. Ülkemizin ve vatandaşlarımızın menfaatini korumamız adına daha kapsamlı bir analiz yaptık, en uygun çözümü bulmaya çalışıyoruz. Şu anda, yapımcı şirketle ek anlaşmayı imzalamanın son aşamasındayız. Eski anlaşma bitmiş olacak. Fakat şunu da ifade etmeliyim ki ek anlaşma sadece otoyolun bitiş süreci ile alakalı olacak. Anlaşmanın fiyatını da ayrıca değerlendireceğiz, tabii olarak fiyatın yükseleceğini düşünüyoruz. Bütün işleri değerlendirdikten sonra final rakamın ne olacağını göreceğiz. Bu otoyolun yapımı bizim önceliklerimizdendir ve mutlaka bu iş bitecektir. Sorumluluk konusuna gelince; bu bahis yargının işidir, bizim işimiz ise otoyolu bitirmektir.

Üsküp-Blatse (Kosova sınırı) otoyolunun yapım projesinin 2018 yılında başlayacağı söylenmişti. Yolun uzunluğunun ve maliyetinin ne kadar olması planlanıyor?

Üç otoyolun yapımının ardından, Üsküp-Blatse, yani Üsküp-Kosova sınırı yolu, Hükümetimizin öncelikleri arasında yer alacaktır. Bu otoyolun uzunluğu 12.5 kilometre olacak. Aslında bu proje 2002 yıldan beri beklemede duruyor. Proje tekrar değerlendirildikten sonra Avrupa güvenlik ve kalite standartlarını karşılamadığı, dolayısıyla tünellerde ve virajlarda düzeltme yapılması ve üçüncü şeridin de gerektiği sonucuna ulaşıldı. AB’den aldığımız 1 milyon avro tutarındaki fonla bu işi yeniden projelendireceğiz. Yani bu güzergahı otoyol seviyesinde inşa etmeye düşünüyoruz.

Ayrıca diğer otoyollarda yaşadığımız problemlerin tekrar etmemesi için daha dikkatli hareket etmeliyiz. Çalışmaların kesilmemesi için hukuki problemleri ve vatandaşlarla mülkiyet problemlerini çözmemiz gerekecek. Projenin maliyetiyle ilgili aslında bazı tahminlerimiz var fakat evvela ana projedeki düzeltmeleri beklememiz lazım. Ondan sonra kesin bir rakam söyleyebiliriz, fakat on milyonlarca avro olacağı kesin. Ancak vatandaşlarımız için çok ehemmiyetli olduğunu düşündüğümüz bu projeyi bir şekilde hayata geçireceğiz.

Makedonya ile Arnavutluk’u biribirine bağlayacak Kırçova - Lin demir yolunun inşası için anlaşma imzalandı. Bu proje 8. koridor ile beraber mi düşünülecek? Gelişimi nasıl olacak?

Kırçova ile Arnavutluk’un Lin şehrini bağlayacak demir yolunun inşası için proje yapılmış durumda. Arnavutluk sınırına kadar 63 km uzunluğundaki tek taraflı elektrikli demir yolu öngörülüyor. Bu da 8. koridoru tamamlayacak bir adım. Hazırlanmış olan projeye göre maliyet yaklaşık olarak 500 milyon avro görünüyor. Bu işin finansmanını AB’den ve diğer Uluslararası kurumlardan alacağımız fonlarla karşılamaya çalışacağız. Bu proje sadece bizim için değil, tüm bölge için hayati derecede önem arzediyor. Böyle bir fonksiyonel demir yolu hattı, Arnavutluk ile Bulgaristanı da birleştirmiş olacaktır. Arnavutluk tarafında zaten Lin’e kadar demir yolu var. Bizim taraftaki bölüm ile Bulgaristan’a doğru giden hattın inşası için gayret edilecek.

Makedonya’daki demir yolu ağının teknik ve ekonomik açıdan bazı eKsiklikleri olduğu malum. Bu alanda köklü reformlar ve yatırımlar düşünüyor musunuz?

Demir yolu taşımacılığı ülkemiz için çok önem arz ediyor. Demir yolu taşıma şirketimiz aslında geniş kapasiteye sahip. Fakat eskiden kalan fazla miktarda bir borç var. Şirketin normale dönebilmesi için bu sektöre yatırım yapmak mecburiyetindeyiz. Aynı zamanda şirkette maaş ödemelerinin ve diğer harcamaların da dikkatli ve düzenli bir şekilde yapılmasına özen göstereceğiz. Önemli olan sistemin çalışmaya devam etmesidir. Çünkü ancak bu şekilde giderlerin kısmen de olsa karşılanması mümkündür. Şirketi tüm yönleriyle masaya yatıracağız ve en rasyonel (mantıklı) çözüme ulaşacağız. Böylece devlet bütçesinden Demir Yollarına ayrılan miktarı azaltmaya bakacağız.

Genel (kamu) yolların ve gişelerin işletilmesi için özel sektör- kamu sektörü ortaklığından bahsediliyor. Böyle bir konu gündeminizde mi? Yoksa devlet yolları ve gişelerin işletilmesi işini ‘Makedoniya Pat’ yürütmeye devam edecek mi?

Yolların ve gişelerin işletimi, ‘Devlet Yolları Kamu Şirketi’ tarafından yürütülmektedir. 2018 yılında büyük bir yatırım hamlesine girişiyoruz. 270 milyon avro harcama yaparak uzunluğu 800 kilometreyi bulacak 60’ın üzerinde yolu rehabilite edecek ya da inşa edeceğiz. Bu yıl içinde Demir Kapiya - Smokvitsa ve Miladinovtse - İştip güzergahlarını bitirmeyi planlıyoruz. İştip - Koçani ekspres yolunun inşasına ve diğer başlamış olan bölgesel yolların yapımına devam edeceğiz. Üsküp-Blatse ve Pirlepe - Manastır - Mecitliya otoyollarının inşasına kararlı olarak devam edeceğiz. İnşaat mevsiminin başlaması ile birlikte 12 güzergahın yeniden yapılandırılması için Dünya Bankası’ndan ve 26 bölgesel yolun yapımı ve yapılandırılması için de Avrupa Bankası’ndan kredi alacağız. Fakat belli yolların yapımı ve sonrasında da işletilmesini özel şirketlere verme konusu, her zaman bir seçenek olarak bir yanda durabilir. Tabii ki bütün bunların hesap kitabının iyi yapılması gerekir.

Kalkandelen - Gostivar otoyolunun onarımı da gündemde bildiğim kadarıyla. Ayrıca bu iki şehir arasındaki köylerin gişe ödemelerinden muaf tutulması yönünde talep var. Bu konularda somut gelişmeler var mı?

2018 yılı planlamalarımız arasında Kalkandelen - Gostivar devlet yolunun standart otoyol seviyesine ulaştırılacak şekilde yeniden yapımı ve rehabilitasyonu için projelendirilmesi de bulunuyor. O zamana kadar, bu otoyolun bakımı JP Makedoniya Pat’a aittir. Bölgedeki köylerin muaf tutulmasına gelince; otoyol boyunca bölgesel alternatif yollar zaten mevcuttur, o bölgede yaşayan vatandaşlar, ücret ödemeden bu yolları kullanabilmektedir.

Komşu ülkelerle iş birliği yapma adına bir çok anlaşma imzaladınız. İmzalanan anlaşmalar hakkında bizi bilgilendirebilir misiniz? Söz konusu projelerin maliyetlerinden bahseder misiniz?

Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı, sadece somut projelerle ilgili olarak diğer ülkelerin bakanlıklarıyla iş birliği anlaşmaları imzalar. Geçen yıl Bulgaristanla demir yolunun birleşimi için memorandum imzaladık ve gelecek yıl bu projenin Belyakovtse’ye kadar bitirilmesi planlanıyor. Bu yıl ise Belyakovtse - Kriva Palanka bölümünün inşasına başlayacağız ve planlarımıza göre bu bölüm de 2021’de başlayıp 2025’te bitirilecek. Bulgaristan Cumhuriyeti ise imzalanan memorandum gereği Sofya’dan Gyeşevo’ya kadar olan bölümün demir yolu hattını 2026 yılı sonuna kadar bitirmekle yükümlü. Gyeşevo’dan Makedonya sınırına kadar olan bölümün ise 2027 yılına kadar bitirilmesi gerekiyor.

Ulastirma ve Haberlesme Bakani Goran Sugareski 3 f9806Fotoğraf: Muhsin Güler

Uluslar arası ehliyet verilmesi uygulamasına tepki gösterenler var. Nakliyatçıların uluslararası ehliyet alabilmesiyle ilgili durum tam olarak nedir?

Ulaştırma ve İletişim Bakanlığı, Makedonya Cumhuriyetindeki kanunları esas alarak hareket etmektedir. Uluslar arası ehliyetler için yapılan başvuruların değerlendirilmesi de aynı şekilde olmaktadır. Bu kurallar çok şeffaf şekilde bilinmekte ve uygulanmaktadır. Bütün nakliyat şirketleri yasaların gerektirdiği eşit şartlarda başvuru yapmaktalar. Ehliyetler sınırlı olmasına rağmen biz ek bir çaba göstererek ihtiyaç olan 3. ülkelere bile ehliyet dağıtmaya çalışıyoruz.

Gostivar - Kırçova otoyolunun inşası için fon arayışı olduğu yönünde bir kanaat var. Bu otoyolun yaklaşık maliyetinin 500 milyon avro olduğu da iddia ediliyor. Bu konuda son durum nedir? Bu projenin ne zaman bitirilmesi öngörülüyor?

Söz konusu olan, büyük bir sermaye projesidir. Bundan dolayı da uluslar arası finansal piyasalara ve kurumlara başvurmamız gerekecek. Şu an bir kaç kurumla görüşmelerimiz devam etmektedir. Bu projeyi 3 safhada yürüteceğiz. Birinci safha olan Kırçova- Bukoyçani bölümü için proje belgesi hazır durumda. Yaptığımız çalışmalara göre bu bölümün inşası için yaklaşık 90 milyon avroya ihtiyaç olacak. Bu meblağı Avrupa Gelişme Bankası’ndan almayı düşünüyoruz. Bu kısmın inşasına gelecek yıl başlamamız lazım. İkinci safha ise Bukoyçani ile Gorna Gyonovitsa arası olacak, üçüncü ve son safha ise Gorna Gyonovitsa ile Gostivar arasındaki bölge olacak. Bu proje için gereken finansman AB fonlarından alınacak. Bu projenin inşası, 8. Koridor için çok büyük bir önem taşımaktadır.

Belediyelerin sadece %20’si su sistemi ve kanalizasyon ağı ile donatılmış durumda. Bu durumun değişmesi için neler planlıyorsunuz?

Belediye altyapısının olmadığı yerlerde su ve kanalizasyon sistemi inşa etmeyi ve bütün vatandaşların yaşam kalitesini iyileştirmeyi amaçlıyoruz. Gelecek 4 yılda sistemin inşa edilmiş olduğu yer sayısını % 40 oranında büyütmeyi planlıyoruz. Ayrıca kentsel ve kırsal alanlar arasındaki gelişmişlik farkını da azaltmayı düşünüyoruz.

Avrupa Yatırım Bankası’nın kredi fırsatlarından faydalanarak Belediyelere finans yardımı dağıtıldı. Bu yardım Belediyeler tarafından su ve kanalizasyon sistemi inşasında kullanılacak. Bu fonlardan faydalanabilmek için Belediyelerin tek yapması gereken şey; Ulaştırma ve haberleşme Bakanlığına proje hazırlayıp getirmeleri olacak. Sonraki bütün safhaları zaten biz takip ediyoruz. Fakat bu kredinin kullanım süresi bu yıl bitiyor. Ondan dolayı tüm Belediye Başkanlarına buradan seslenmek istiyorum, projelerinizi hazırlayın ve gecikmeden bize getirin. Almanya’nın KFB Bankası’ndan da da 8 milyon avro aldık.

Bunun 5 milyon avrosu hibe olarak geldi, gerisi borç olacak. Bu mali kaynak, Kavadartsi, Radoviş ve Gevgeliya şehirlerinde içme suyu sistemlerini iyileştirmek adına alındı. Gostivar’daki içme suyu sistem ağını iyileştirmek için de İsviçre Ekonomi ve İş birliği Ajansı’ndan geri iadesiz bir kaynak aldık.

Ulastirma ve Haberlesme Bakani Goran Sugareski 4 88d00Fotoğraf: Muhsin Güler

Gişelerin modernize edilmesi noktasında vatandaşın uzun süredir talepleri var. Bu konuda hangi çalışmaları yapıyorsunuz?

Ulaştırma ve İletişim Bakanlığı, Kamu Şirketleri ile iş birliği halinde 10. Koridordaki gişeleri modernize etme çalışmalarına devam etmektedir. Kumanova’daki Romanovtse gişelerinde bu çalışma yapıldı, yakında hizmete girecek. Sopot ve Otovitsa gişeleri için de çalışma devam ediyor. Çok yakında, Gradsko ve Petrovets gişeleri de elden geçirilecek. Bu yıl içinde bütün gişeleri modernize ederek en kısa sürede elektronik sisteme geçmeyi planlıyoruz. Otoyolları da bir kaç şerit daha genişletmeyi planlıyoruz zaman içinde. Böylece gişelerde uzun kuyruklardan ve tıkanıklıklardan kurtulmuş olacağız.

Gaz sistemi projesi ile ilgili son durum nedir ? Bu çalışmanın kaç safhada bitirilmesi planlanıyor ? Bu sistem tamamen yapıldığında ülkeye maliyeti ne olacak ? Ayrıca Makedonya Cumhuriyeti gazı nereden alacak?

Gaz sisteminin uygulanması, ülkemiz için çok büyük önem arz etmektedir. Hem ekonomik, hem de ekolojik açıdan. Şu anda ana gaz sistemi kurma çalışmaları yer yer devam ediyor, bu çalışmaların hızlanması gerekiyor. Negotino-Manastır güzergahındaki gaz şebekesi çalışmalarının 2020’ye kadar bitirilmesi planlanıyor. Üsküp-Kalkandelen-Gostivar güzergahı ise 2019’un sonu veya 2020’nin başında bitmiş olacak diye tahmin ediyoruz. Yunanistan ve Bulgaristan’la ara bağlantı kurma sürecini de bu yıl başlatmaya planlıyoruz. Gaz sisteminin yapımı için sadece bu yıl 40 milyon avro ayırdık. Ayrıca şunu söylemeliyim; Hükümet olarak sadece ana gaz sistemini inşa etmekle yükümlüyüz. Şehir içindeki entegre gaz şebekelerinin yapımı ise Belediyelere ait bir yükümlülüktür.

Please publish modules in offcanvas position.