Şar dağında koyun kırpa merasimi şölen havasında geçiyor

Şar dağında koyun kırpa merasimi şölen havasında geçiyor

Koyun yetiştiriciliğinin yoğun olduğu bölgelerde en dikkat çekici faaliyetlerden birisi koyunların kırkılmasıdır (traş).

Koyun kırpma zamanı, her bölgenin hava şartlarına göre değişmektedir. Gece ve gündüz sıcaklık farkının azaldığı günlerde koyun kırkımı yapılır. Bu nedenle genellikle havalar biraz ısınınca koyunlar kırkılır.

Koyun yetiştiriciliğinde  bölge ülkeleri arasında önemli bir merkez olan Makedonya’nın değişik yörelerinde yapılan koyun kırpma merasimleri, renkli görüntülere sahne oluyor. Kalkandelen’e bağlı Seltse köyünde ise koyun kırpılması tam bir şölen havasında geçiyor. Dağın yüksek kesimlerine çıkan köylüler, koyunlarını kırparken aynı zamanda önemli bir geleneklerini de devam ettirmiş oluyorlar.

ÖNCE KOYUNLAR KIRPILIYOR, SONRA MİSAFİRLERE ZİYAFET ÇEKİLİYOR

Seltse’de yaşayan köylüler değişen zamana inat koyunlarını kırpma işlemini geleneklerine bağlı kalarak gerçekleştirmeye devam ediyorlar. Koyunların kırpılacağı alana gelen misafirler, davul ve zurnalar ile karşılanıyorlar. Ardından koyunlar kırpma makasları ve makineleri ile yünlerinden arındırılıyor ve yaz ayı için hazırlanıyor. Koyun yetiştiricilerine göre kırpa işlemi ile hayvanların gelişimi olumlu etkileniyor. Üzerlerindeki ağırlıklardan kurtulan hayvanların et ve süt verimleri artıyor.

EMİNİ: GELENEKLERİMİZİ DEVAM ETTİRMEYE KARARLIYIZ

Koyun kırpma merasimi esnasında ZAMAN ekibini karşılarında görmekten mutlu olan Ramadan Emini, “Koyun kırpma ritüeli, her yıl geleneksel olarak dağın yüksek kesimlerinde gerçekleştirilmektedir. Düzenlenen bu merasime hem köyden hem de köyün dışından pek çok meraklı kişi katılmaktadır. Koyunlar kırpıldıktan sonra misafirlerimize evde hazırladığımız koyun eti, büryan, kuru fasulye, koyun peynirleri ve tatlı ikram ediyoruz. Bu yemek, misafirlere duyduğumuz saygının bir ifadesidir. Bu gelenek yüzyıllardır bu yörede devam etmektedir, son yıllarda azalmaya yüz tutsa da bizler devam ettirmekte kararlıyız.” dedi.

Emini, koyun kırpmanın ilki ilkbaharda, ikincisi ise sonbaharda olmak üzere yılda iki kez yapıldığını belirtti.

Emini, koyunlardan kalan tüylerin işlenmesi için fabrikalara gönderildiğini söyledi. Her koyundan yaklaşık 1,5 kilo olarak çıkan yün, bazı yörelerde döşek ve yorgan yapımında da kullanılıyor. Eskiden koyun yününden çeşitli giyim eşyası ve kilim ile halı da yapılırmış. O zamanlar annelerimiz, ninelerimiz bu kırpılan koyunların yünlerinden elde ettikleri ipleri çeşitli kök boyaları ile renklendirerek kazaklar, çoraplar, eldivenler, halılar ve kilimler dokurlarmış. Şimdi bu iş en aza indi, kısmen sadece köylerde yapılıyor.

KOYUNLAR NAZARA GELMESİN DİYE ÜZERLERİNE SU ATILIYOR

Koyun kırpma merasiminin ardından kırpılan koyunlar yaylaya bırakılırken üzerlerine su atılması, hayli dikkatimizi çeken bir ayrıntı oluyor Şar dağının doruklarında. Kırpılan koyunlar yaylaya bırakılmadan önce su dolu bir kovanın içine üzerinde yapraklar bulunan bir ağaç dalı batırılıyor. Koyunlar tutuldukları alandan çıkarken kova içerisindeki su üzerlerine atılıyor. Köylüler bu adeti kırpıldıktan sonra daha sıhhatli ve güzel görünümlü hale gelen hayvanlara nazar değmemesi için uyguladıklarını söylüyorlar.