Adil Aluş; “Türkoloji’de Rumeli Müziği İçin Kürsü Kurulmalı..”

Adil Aluş; “Türkoloji’de Rumeli Müziği İçin Kürsü Kurulmalı..”

Müzisyen bir aileden gelen Adil Aluş, müziğe dair ilk tecrübelerini Yeni Yol Derneği bünyesinde faaliyet gösteren bir grupla kazanır.

Aluş, daha sonra profesyonel ses sanatçısı olarak konserlerde yer alır. Özellikle otantik Rumeli müziği şarkıları söyleyen Adil Aluş, 20 yıldan beri arkadaşlarıyla kurduğu Taverna grubu ile düğünlerde şarkıcılık yapmaktadır. Bir dönem Kültür Bakanlığı’nda çalışan Adil Aluş, işine son verilmesinin ardından kendi organizasyon şirketini kurarak Türkiye’de ve Balkanlar’da konserler ve programlar organize etmeye başlar. Rumeli Fest, Candan Erçetin, Kardeşlik Senfonisi gibi konserlere imza atan Adil Aluş, ayrıca Makedonya’daki önemli sanatçıların TRT programlarına katılımını sağlayarak Rumeli müziğinin Türkiye’de daha fazla tanınmasına öncülük etmiş bir isimdir. Makedonya Profesyonel Müzisyenler Birliği başkan yardımcılığını da üstlenmiş olan Adil Aluş’la Rumeli müziğini ve yeni projelerini konuştuk.

Müzik hayatınız nasıl başladı?

Babam Yeni Yol Derneği Yönetim Kurulunda olduğu için onun sayesinde çok küçük yaşlardan itibaren Yeni Yol’a başladım. İlkokulu Tefeyyüz’de tamamladım. İlkokulda müzik öğretmenimiz Cengiz İbrahim’in kurduğu bağlama grubuna 4.sınıfta dahil oldum. Tefeyyüz’den sonra Yeni Yol ‘da müzik hayatıma devam ettim. Yurtiçinde ve yurtdışında yarışmalara ve festivallere katıldık. Yeni Yol’da bazen müzisyen olarak, bazen orkestrada bazen de Yönetim Kurulunda hizmet verdik. Nerede ihtiyaç varsa orada olmaya gayret ettik. Bütün bu faaliyetler esnasında tecrübeler kazandık ve 15 yaşından itibaren kendi grubumuzla düğün şarkıcılığı yapmaya başladık. Bu meslekte bu yıl 20 yılımı tamamlıyorum. Düğün şarkıcılığı yapmak farklı bir güzellik, çünkü gidilen yerde ne tür müzik söyleyeceğimiz belli. Rumeli müziğinin kaybolmaması ve canlanması için ben daha çok Rumeli müziği söylemeyi tercih ediyorum. Yosif Broz lisesinin ilk Türk jenerasyonuna mensup olarak mezun oldum ve mezuniyetten sonra Türkiye’ye gittim. Fakat başaramadım ve Üsküp’e dönmek zorunda kaldım. Geri dönmem bana hayatın farklı güzelliklerini kazandırdı. Makedonya’da çok az sayıda düğün şarkıcısı olduğu için bu boşluğu doldurma imkanı buldum. Daha sonra Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne kaydımı yaptırdım. Edebiyatın bana ne kadar gerekli olduğunu sorarsanız cevabım belki de ‘hiç’ olacaktır. Fakat bu bölümde okumak tam manasıyla benim için dönüm noktası oldu. Orada edindiğim arkadaşlıklar ve çevre belki de bugün beni ben yaptı. Ankara’da şan dersleri alma imkanım oldu. Birkaç yaz üst üste, herkes tatil yaparken ben Ankara’ya ders almaya gidiyordum. Müzik eğitimi almam beni bu günlere getirdi, aksi halde belki de şu an bulunduğum pozisyonda olamayacaktım.

Babanızın müzisyen olması sizin de bu alanda olmanızda etkili oldu galiba..

Her erkek çocuğu gibi ben de babamı örnek aldım. Ailede amcalarım hatta halam bir dönem müzikle ilgilenmiş. Benim müzik tutkum genetik diyebilirim. Babam Ali Abdulla Yugoslavya’nın komünist döneminde Türkçe şarkı söylemek için büyük gayretler sergilemiş. O dönemin sanatçılarından Osman Şen, amcam Sabri Abdulla, Gostivar’dan Nuri Karaca ve Şevket Naip o sıkıntılı dönemde Türkçe şarkı söylemeye başladılar. 1966 yılında devlet radyosunda babamla birlikte bu sanatçılar da ilk şarkısının bant kaydını yapmış. Devlet radyosu olduğu için Türkçe şarkılar Makedonca’ya tercüme edilir, devletin politikasına karşı bir söz varsa şarkı sözleri değiştirilirdi. O zor şartlarda Rumeli şarkılarının korunması için sarfedilen çaba büyüktür.

Yeni Yol Derneği ile birlikte yer aldığınız festivallerden ve diğer etkinliklerden bahseder misiniz?

Taverna Grubu 59e7bYeni Yol Derneği ile ilk olarak 14 yaşında iken İzmir festivaline katıldım. Daha sonraları yurtiçi ve yurtdışında festivaller ve konserlere devamlı olarak katıldık. Yeni Yol Makedonya çapında başlı başına bir Türk kültür merkezidir ve 67 yıldır Türk kültürünü korumaya adanmıştır. Makedonya’da değerli sanatçıların bir çoğunun Yeni Yol’dan çıkmış olduğunu söyleyebilirim. 

Taverna adı ile bilinen grubumuz artık markalaştı, ‘Adil ve arkadaşları’ olarak Üsküp ve çevresinde tanınmaktayız. Arkadaşlarım; Hüsameddin, İlmi ve Bahri ile birlikte Türklerin yaptıkları her organizasyona katılıyoruz ve katılmaya devam edeceğiz. Genelde halk şarkıları söylüyoruz fakat bazı organizasyonlarda isteğe bağlı olarak arabesk, sanat müziği hatta son dönemlerde pop şarkılar da söylüyoruz.

Sizce Rumeli müziğinin geliştirilmesi için neler yapılması gerekiyor?

Rumeli müziği konusunda çalışmalar hiç yok diyebilirim. Eski sanatçıların araştırma yapma imkanları yoktu ama artık bu sıkıntılar aşıldı, Rumeli müziği araştırmalarını derneklerimizin yapması gerekmektedir. Çünkü Rumeli müziği Türk müziğinin bir parçasıdır.

Fakat biz kendi müziğimize değer vermiyor ve kaybolmasına neden oluyoruz. Özellikle okullarda müzik hocalarının enstruman çalan, şarkı söyleyen Türk gençlerine ders vererek müziği sevdirmesi gerekiyor. Değerli Türkoloji bölümü hocalarımla görüştüğümde Rumeli Kültürü Araştırma Kürsüsü kurulması gerektiğini her seferinde ifade ediyorum. Burada yapılacak olan araştırmalar sayesinde Rumeli müziğinin tanınması ve korunması sağlanmış olacaktır.

Organizasyon şirketi kurup işletmek ve festivalleri düzenlemek nasıl bir süreçtir?

KonserOrganizasyon şirketini Kültür Bakanlığındaki işime son verilmesinden sonra arkadaşlarımın teşvikleriyle kurdum. Bu konuda başarılı olacağımı düşünüyorlardı, benim de bu konuda daha önce Bakanlıkta yaptığım çalışmalar olduğu için bu işe başlamış oldum. İlk organizasyonum Candan Erçetin konseri oldu.

Bakanlıkla çalıştığım dönemde kurduğum çevre ve arkadaşlıkların sayesinde Candan Erçetin konseri çok güzel bir şekilde gerçekleşti.

Maddi olarak çok getirisi olmamakla birlikte bu konser benim için güzel bir tecrübe oldu. Arnavutluk Kosova ve Bulgaristan ayağını TRT’deki arkadaşlarla birlikte organize ettik ve böylece daha profesyonel olarak bu işlere girmeye başladık.

Şirket olarak 2012 yılında Rumeli Fest konserini düzenledik. Arnavut, Makedon ve Boşnak asıllı 20 sanatçının katıldığı festivalde Türkçe Rumeli şarkıları söylettik.

Eğer Türk Kurumları maddi bakımdan yardımcı olabilselerdi çok daha kapsamlı festival olabilirdi.

Buna rağmen çok ses getiren bir konser oldu. Makedonya organizasyonlar açısından zor bir ülke, reklam konusunda da her zaman sıkıntı yaşıyoruz. Türkiye’de bu tarz organizasyonlar yapmak daha kolay oluyor.

Çünkü bu işleri yapım şirketleri üstleniyor. Özellikle devlet televizyonlarının imkanları sınırsız ve güzel bir proje olursa çok kolaylıkla yapılabiliyor. Ama maalesef Makedonya için aynı şeyleri söyleyemiyorum. Biz de bu nedenlerden dolayı daha çok Türkiye’de projeler yapmaya başladık. TRT Avaz’a Azerin hanımla 13 bölümlük bir program teklifi sunuldu. Program beğenilince 27 hafta devam etti. Makedonya’nın önemli ve ünlü sanatçılarını programa dahil ettik.

OrganizasyonBalkan Kardeşlik Senfonisi adı altında Saraybosna’da konser gerçekleştirdik. Kardeşlik Senfonisine 13 ülkeden 13 sanatçı katıldı.

Sezen Aksu Saraybosna konserimizde yer aldı. Saraybosna’da görülmemiş bir katılımın gerçekleştiği bir konsere imza attık.

Saraybosna’dan sonra Yunanistan ve Bulgaristan’daki çalışma arkadaşlarımla birlikte 7 ülkede daha Kardeşlik Senfonisi konserini organize ettik. 

Müzikle ilgili gerçekleştirmek istediğiniz yeni projeleriniz var mı?

Rumeli Fest’in devamını ve bir çocuk festivali düzenlemek istiyorum.

Çocuğum büyüyor fakat söyleyebileceği şarkı yok. Çocukların müzikle hiç bir bağlarının olmadığını görüyorum ve bu nedenle çocuk şarkıları ile ilgili derleme çalışması yapmak istiyorum. Benim için müziksiz insan, mutsuz insan demektir. Fettah Can’la Türkiye’de yeni bir projemiz var. Bu projenin Türkiye’de Makedonya’nın tanıtımına katkı sağlayacağını düşünüyorum. Fettah Can’la iyi bir arkadaşlığımız gelişti. O da Üsküp kökenli bir göçmen ailesinden geliyor. Düğününe 5 kişilik bir orkestra gönderdim. Çok beğenilince diğer ünlü şarkıcılar da orkestra olarak davet ettiler. Eğer bu proje hayata geçerse inşaallah 21 Aralık Türkçe Haftasına Fettah Can’ı getirmeyi planlıyorum.